متانول

توضیحات

الکل متانول صنعتی با خلوص حداقل 99 درصد و با ظاهری شفاف توسط پتروشیمی های بزرگ ایرانی با ظرفیت بالا تولید و به فروش می رسد.

متانول چیست؟

ماده متانول، که با نام هایی مانند الکل متیلیک یا الکل چوب نیز شناخته می شود.

ساده ترین نوع الکل است که فرمول شیمیایی آن CH₃OH می‌ باشد.

این مایع بی رنگ، فرار و قابل اشتعال، بویی تند و خاص دارد و در دمای اتاق به راحتی تبخیر می شود.

الکل چوب به طور طبیعی در میوه ها و سبزیجات در مقادیر بسیار کم یافت می شود، اما تولید صنعتی آن عمدتاً از گاز طبیعی یا زغال سنگ انجام می گیرد.

متانول ماده ای سمی است و مصرف یا استنشاق آن می تواند منجر به آسیب های جدی مانند نابینایی یا حتی مرگ شود.

بنابراین، استفاده از آن نیازمند رعایت دقیق نکات ایمنی است.

در مجموع، متانول ماده ای استراتژیک در صنایع شیمیایی و انرژی است که آینده ای روشن در توسعه فناوری های پاک و پایدار دارد.

تاریخچه متانول

متانول برای نخستین بار در قرن هفدهم میلادی از طریق تقطیر چوب کشف شد و از آن زمان تاکنون نقش مهمی در صنعت شیمیایی ایفا کرده است.

تاریخچه الکل صنعتی به دوران باستان باز می گردد.

مصریان باستان از ترکیبات حاصل از تجزیه چوب، که حاوی متیل الکل بود، برای مومیایی کردن اجساد استفاده می کردند.

با این حال، متانول خالص تا سال ۱۶۶۱ میلادی توسط رابرت بویل، دانشمند انگلیسی، از طریق تقطیر چوب گلدانی به دست آمد و به نام اسید پیروکسیلیک شناخته شد.

در سال ۱۸۳۴، دو شیمیدان فرانسوی به نام های ژان باپتیست دوما و یوژن پلیگوت موفق شدند ترکیب شیمیایی متانول را شناسایی و فرمول بندی کنند.

آن ها واژه “متیلن” را وارد شیمی آلی کردند و اصطلاح “متیل الکل” را برای این ماده به‌کار بردند.

سپس در سال ۱۸۹۲، در کنفرانس بین‌المللی نام گذاری شیمیایی، نام رسمی “متانول” برای این ترکیب انتخاب شد.

در قرن بیستم، با پیشرفت فناوری، تولید صنعتی متانول از گاز طبیعی و زغال سنگ آغاز شد.

این تحول باعث شد متیل الکل از یک ماده آزمایشگاهی به یکی از پایه های اصلی صنایع پتروشیمی، داروسازی و انرژی تبدیل شود.

تولید متانول

تولید متانول فرآیندی صنعتی و پیچیده است که معمولاً از گاز طبیعی یا زغال سنگ آغاز می شود و با تبدیل آن به گاز سنتز و سپس سنتز متانول ادامه می یابد.

این ماده پایه ای در صنایع پتروشیمی و انرژی محسوب می شود.

فرآیند تولید متانول به طور معمول با استفاده از گاز طبیعی، زغال سنگ، کک یا بیومس انجام می شود.

ابتدا خوراک اولیه در واحد ریفورمینگ به گاز سنتز (ترکیبی از هیدروژن، مونوکسید کربن و دی اکسید کربن) تبدیل می شود.

این مرحله با روش هایی مانند استیم ریفورمینگ، ریفورمینگ اتوترمال یا ترکیبی صورت می گیرد.

پس از تولید گاز سنتز، این گاز وارد واحد سنتز متانول می شود.

در این مرحله، واکنش های شیمیایی تحت فشار و دمای بالا در حضور کاتالیزور انجام می شود و متانول خام تولید می گردد.

واکنش های اصلی عبارتند از:

CO + 2H₂ → CH₃OH
CO₂ + 3H₂ → CH₃OH + H₂O

الکل صنعتی خام حاوی ناخالصی هایی مانند آب، اتانول و ترکیبات سبک است.

این ناخالصی ها در واحد جداسازی با استفاده از دو ستون تقطیر حذف می شوند تا متانول خالص به دست آید.

در ایران، به دلیل دسترسی گسترده به منابع گاز طبیعی، تولید متانول از گاز سنتز بسیار رایج است و واحدهای پتروشیمی متعددی در این زمینه فعال هستند.

پتروشیمی متانول شیراز، زاگرس، کاوه، مرجان، فناوران، سبلان و کیمیا سپهر از تولید کنندگان الکل می باشند.

کاربرد متانول در صنعت

متانول یکی از پر کاربردترین مواد شیمیایی در صنعت است که به عنوان ماده اولیه، حلال و سوخت در حوزه های مختلف مورد استفاده قرار می گیرد.

الکل متیلیک، به دلیل ساختار ساده و خواص فیزیکی خاص خود، جایگاه ویژه ای در صنایع گوناگون دارد.

یکی از مهمترین کاربردهای آن در تولید مواد شیمیایی پایه مانند فرمالدهید، اسید استیک و متیل آمین است که در ساخت پلاستیک ها، رنگ ها، رزین ها و چسب ها نقش دارند.

در صنعت انرژی، متانول به عنوان سوخت جایگزین در موتورهای احتراقی و سلول های سوختی استفاده می شود.

این ماده به دلیل احتراق پاک تر نسبت به بنزین، گزینه ای مناسب برای کاهش آلاینده ها در حمل و نقل و تولید برق محسوب می شود.

همچنین، متانول به عنوان حلال صنعتی در تولید داروها، مواد آرایشی، رنگ ها و جوهرها کاربرد دارد.

حلالیت بالا و فراریت مناسب آن باعث می شود تا در فرآیندهای شیمیایی و استخراجی بسیار مؤثر باشد.

در صنایع ضد یخ و خنک کننده، متانول به عنوان ضد یخ در سیستم های سرمایشی و خودروها استفاده می شود.

این ماده با کاهش نقطه انجماد آب، از یخ زدگی سیستم ها جلوگیری می کند.

بازار متانول در ایران و جهان

بازار متانول در ایران و جهان طی سال های اخیر با نوسانات قیمتی، تغییرات ظرفیت تولید و تحول در تقاضای جهانی مواجه شد.

ایران به عنوان یکی از تولیدکنندگان بزرگ الکل صنعتی، نقش مهمی در صادرات این محصول ایفا می کند.

در سطح جهانی، ظرفیت تولید متانول در سال ۲۰۲۲ حدود ۱۴۰ میلیون تن برآورد شد.

در حالی که تقاضا حدود ۹۲ میلیون تن و حجم تجارت بین المللی نزدیک به ۳۳ میلیون تن بود.

چین به عنوان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده متانول، بخش عمده ای از تقاضای جهانی را به خود اختصاص داد و پروژه های MTO (تبدیل متانول به الفین) در این کشور، محرک اصلی رشد بازار محسوب می شوند.

در ایران، با توجه به دسترسی گسترده به منابع گاز طبیعی، ظرفیت تولید متانول به طور چشمگیری افزایش یافت.

واحدهای پتروشیمی در مناطق عسلویه، ماهشهر و بندر امام، سهم قابل توجهی در صادرات متانول دارند.

ایران در حال حاضر یکی از پنج کشور برتر صادرکننده متانول در جهان است و بازارهای هدف آن شامل چین، هند، کره جنوبی و کشورهای اروپایی می باشد.

با این حال، بازار جهانی متانول در سال ۲۰۲۵ وارد مرحله ای از ثبات نسبی و اصلاح قیمت ها شد.

کاهش قیمت ها در آمریکا و اروپا، تغییرات ظرفیت در آمریکای شمالی، و ثبات نسبی تقاضای چین، مسیر کلی بازار را به سمت تعدیل و رقابت بیشتر سوق دادند.

پیش بینی ها نشان می دهد که تا سال ۲۰۳۰، ارزش بازار جهانی متانول ممکن است به ۶۷ میلیارد دلار برسد، مشروط به رشد تقاضا در بخش های انرژی، حمل و نقل و صنایع شیمیایی.

نحوه خرید متانول صنعتی

برای خرید متانول صنعتی جهت مصارف داخلی و صادرات باید بدانید چگونه باید عمل کنید.

ابتدا بدانید که الکل از طریق بورس انرژی معامله می شود و حداقل سفارش به مقدار 25 تن خواهد بود.

پتروشیمی بار را به شکل تانکری برای خریداران بارگیری می کنند و زمان تحویل بعد از واریز پول به حساب خواهد بود.

در کنار تولید کنندگان، شرکت های بازرگانی معتبری نیز فعالیت دارند که الکل متانول را به شکل گالن 20 لیتری، بشکه 220 لیتری و مخزن IBC توزیع می کنند.

حال اگر قصد صادرات متانول را دارید باید بدانید که این محموله به شکل فله (کشتی مخصوص و تانکر) و بشکه 220 لیتری قابل تامین است.

از کشتی ها با حداقل ظرفیت 15000 تن که دارای مخزن هستند می توان برای حمل استفاده کرد.

در صورتی که از تانکرها و بشکه 220 لیتری بیشتر برای صادرات به کشورهای همسایه نیز بهره مند می شوند.

حتما در زمان خرید به پتروشیمی تولید کننده، مقدار، درجه خلوص و بسته بندی نیز توجه کنید.

قیمت متانول خالص

قیمت متانول خالص در بازار ایران و جهان تابعی از پارامترهای زیر است که باید به آن توجه کنید:

1- نرخ گاز طبیعی

2- نرخ دلار

3- میزان عرضه و تقاضا

4- میزان تولید در سال

5- پتروشیمی تولید کننده

6- بسته بندی

7- مقدار سفارش

توجه کنید که برای هر کشور و قاره یکسری فرمول خاص طراحی می کنند تا در زمان صادرات بتوانند قیمت دقیق را به خریداران خارجی اعلام کنند.